Đồng Nai – CAHN: Bốn ngày sau chuyến đi Osaka, khoảng cách nằm dưới đôi chân

Tôi có mặt ở sân từ 17 giờ, sớm hơn một tiếng rưỡi so với giờ bóng lăn. Người giữ xe ở cổng số hai vẫn ngồi trên chiếc ghế nhựa đỏ đã bạc màu, tay cầm xấp vé cũ mà ai đó bỏ quên. Tiếng giày đinh cắm xuống mặt cỏ nghe khô và giòn, thứ âm thanh chỉ có vào những buổi chiều cuối tháng Chín khi mặt sân đã hút hết hơi nước. Một cầu thủ trẻ của Đồng Nai cúi xuống buộc lại dây giày, đứng thẳng dậy, rồi đưa mắt nhìn về phía khán đài B còn trống trơn. Cậu ấy nhìn khoảng ba giây. Không ai vỗ tay. Đơn giản vì chưa có ai để vỗ tay.

Tôi đứng cách đường biên chừng một mét rưỡi. Một mét rưỡi cách sân cỏ, nhưng đủ để thấy hơi thở của trận đấu. Đủ để nghe tiếng thở, đủ để thấy một cầu thủ đưa tay áo lên lau mặt dù trời không hề nóng. Trận đấu giữa Đồng Nai và CAHN sẽ bắt đầu lúc 18 giờ ngày 20 tháng 9. Nhưng câu chuyện của nó đã bắt đầu từ bốn ngày trước, ở một nơi cách đây hơn ba nghìn cây số.

Ngày 16 tháng 9, CAHN làm khách trên sân Gamba Osaka ở AFC Champions League Elite. Bốn ngày sau, thầy trò huấn luyện viên Mano Polking phải đá tiếp tại Đồng Nai. Một chuyến bay dài, một trận đấu cường độ cao, rồi lập tức trở lại mặt cỏ V.League — quãng nghỉ mà bất cứ ban huấn luyện nào cũng phải tính bằng giờ chứ không phải bằng ngày.

Phía bên kia, Đồng Nai bước vào vòng 3 với hai thất bại sau hai lượt trận đầu tiên. Đội bóng tân binh này được đánh giá có kinh nghiệm V.League còn hạn chế, và áp lực đang dồn khá nặng lên ban huấn luyện: họ cần một kết quả tích cực ngay lúc này để giảm tải tâm lý. Trận đấu trên sân nhà vì thế mang hai ý nghĩa cùng lúc, vừa là cơ hội vừa là cái cớ để người ta bắt đầu đếm ngược.

CAHN thì ngược lại. Sau hai vòng, đội đương kim vô địch giành trọn 6 điểm. Trận thắng thứ hai đáng nói ở chỗ CAHN chỉ còn 10 người từ phút 69 và vẫn ghi được bàn quyết định trong thời gian bù giờ. Trong đội hình của họ có Quang Hải, Đình Bắc, Việt Anh, thủ môn Nguyễn Filip — những cái tên đã hoặc đang khoác áo đội tuyển quốc gia. Đây là cuộc đối đầu giữa một đội thuộc nhóm dẫn đầu vừa trở về từ đấu trường châu lục và một đội vừa lên hạng đang tìm chiến thắng đầu tiên.

Cách Đồng Nai chơi gần như đã được định hình từ trước khi bóng lăn: dựng một khối phòng ngự thấp, giữ cự ly giữa các tuyến ở mức tối thiểu, và tước đi không gian hoạt động của những cầu thủ sáng tạo bên phía CAHN. Trong ngôn ngữ của nghề, người ta gọi đó là hàng thủ xếp sâu — ưu tiên sự gọn gàng hơn là áp sát tầm cao.

Với một đội vừa lên hạng, lựa chọn ấy hợp lý đến mức gần như bắt buộc. Đội chủ nhà khó có thể chọn phương án đôi công trong thời gian dài. Đá mở là tự tay kéo tấm màn che khỏi khung thành mình, trong khi phía bên kia có Quang Hải và Đình Bắc, hai cái tên mà chỉ cần một mét vuông trống cũng đủ để tạo ra khác biệt.

Nhưng có một điểm mà bảng thống kê không nói hết. Khi một đội chọn đá thấp, trận đấu chuyển thành bài tập phá khóa. CAHN sẽ giữ bóng nhiều hơn, nhưng giữ bóng không tự động biến thành cơ hội. Trái bóng sẽ đi vòng quanh vòng cấm, được luân chuyển từ biên vào trung lộ rồi trở lại biên, và khán đài bắt đầu nghe thấy thứ âm thanh quen thuộc: tiếng thở ra khi một đường chuyền ngang không dẫn tới đâu.

Ở dạng trận đấu như vậy, bàn thắng thường không đến từ pha phối hợp đẹp nhất mà từ một quả phạt góc, một cú sút xa, hoặc một khoảnh khắc lóe sáng của cá nhân. Stefan Mauk — người ghi bàn quyết định trận trước — chính là mẫu cầu thủ như thế: không cần nhiều bóng, chỉ cần đúng một nhịp.

Đây là lý do tôi chọn đến sân sớm và ngồi lại muộn. Tôi viết chậm hơn một nhịp tim để không bỏ sót khoảnh khắc giày chạm cỏ. Bởi trong những trận mà thế trận bị nén lại, thứ quyết định thường không phải là đội hình mà là nhịp thở của từng cầu thủ.

Cán cân chất lượng nghiêng rõ về CAHN, nhưng cán cân thể lực lại đang nghiêng theo hướng ngược lại. Bốn ngày giữa hai trận đấu đỉnh cao không lấy đi kỹ thuật của cầu thủ, nó chỉ lấy đi một thứ khó đo hơn: khả năng lặp lại những pha chạy nước rút ở phút 80. Giới phân tích dùng một chỉ số gọi là PPDA — số đường chuyền đối phương được phép thực hiện trước mỗi pha can thiệp phòng ngự. Chỉ số càng thấp nghĩa là đội bóng càng áp sát quyết liệt. Sau một chuyến bay dài, chỉ số này gần như chắc chắn tăng lên, và khi nó tăng, khoảng cách giữa các tuyến của đội khách cũng giãn ra theo.

Có hai sự vắng mặt đáng chú ý và chúng triệt tiêu nhau một phần. Đồng Nai mất Jovic Filip vì thẻ đỏ từ trận mở màn. CAHN mất trung vệ Đoàn Văn Hậu, người nhận án treo giò mới sau pha vào bóng quyết liệt với Ngọc Tân. Với đội chủ nhà, việc mất một phương án tấn công càng củng cố ý định phòng ngự trước. Với CAHN, việc mất một hậu vệ cánh có thể khiến hàng thủ trở nên dễ tổn thương hơn ở những tình huống bóng bổng hoặc phản công nhanh — đúng loại tình huống mà một đội đá thấp luôn chờ đợi.

Về phía ban huấn luyện CAHN, Mano Polking nhiều khả năng sẽ xoay vòng ở khu vực biên và tuyến giữa, nơi tiêu tốn nhiều năng lượng nhất trong một trận đấu cường độ cao. Xoay vòng đúng thì đội khách vẫn giữ được nhịp. Xoay vòng sai thì hàng thủ mất liên lạc trong khoảng hai mươi phút đầu, và đó là lúc đội chủ nhà có thể gieo vào đầu đối phương một ý nghĩ nguy hiểm: hôm nay họ có thể làm được điều gì đó.

Tuy nhiên, độ sâu đội hình là điểm khác biệt lớn nhất. CAHN có đủ người để giảm thiểu tác động của lịch thi đấu, và đó là lợi thế mà Đồng Nai không thể tạo ra chỉ bằng nỗ lực. Dựa trên kinh nghiệm theo dõi các trận đấu của tôi, những đội bóng có chiều sâu thật sự thường không thắng bằng cách chơi hay hơn, họ thắng bằng cách chơi ổn định hơn trong hiệp hai.

Áp lực ở Đồng Nai là có thật, nhưng nó thuộc loại áp lực dễ chịu hơn nhiều so với áp lực của đội đương kim vô địch. Một đội tân binh bước vào trận gặp nhà vô địch không bị ai bắt buộc phải thắng. Họ được phép đá chậm, được phép phạm lỗi chiến thuật, được phép chấp nhận một điểm. Trên khán đài, người bán nước mía ở góc sân vẫn rót đều tay, và những người ngồi hàng ghế đầu vẫn tới đây vì một lý do đơn giản hơn thắng thua.

Giới truyền thông đã định hình trận đấu này theo một hướng khá dứt khoát: CAHN sẽ thắng. Cách đặt vấn đề đó có cơ sở, vì chênh lệch lực lượng là thật và 6 điểm sau hai vòng cũng là thật. Nhưng nó bỏ qua một thứ mà bóng đá luôn trả lại rất nhanh: khi một đội bóng được cho là phải thắng, mọi kết quả khác đều bị đọc thành thất bại.

Điều đáng nghi ngờ nhất nằm ở chỗ khác: thành tích toàn thắng của CAHN được xây dựng trên hai khoảnh khắc muộn. Một trận thắng khi chỉ còn 10 người từ phút 69, một bàn thắng ở thời gian bù giờ. Trong bóng đá, những kết quả kiểu đó nói lên bản lĩnh, nhưng cũng nói lên điều ngược lại — rằng đội bóng chưa giải quyết được trận đấu trong khoảng thời gian bình thường. Khi mẫu thống kê còn quá nhỏ, chỉ hai vòng, người ta rất dễ nhầm sự may mắn muộn màng với sức mạnh thật. Nếu bàn thắng phút bù giờ không lặp lại, chuỗi trận hoàn hảo ấy sẽ tự điều chỉnh về đúng giá trị của nó.

Tôi không chia phe. Tôi chỉ ghi lại cách bia rơi và lời chửi thề của một thế hệ. Và nếu phải chọn một kịch bản khiến trận đấu này khó chịu hơn dự đoán, tôi chọn kịch bản trận đấu kéo dài mà không có bàn thắng đến phút 70. Lúc đó, hàng thủ xếp sâu của Đồng Nai không còn là một thế trận phòng ngự nữa, nó trở thành một vật cản thật sự. Và đôi chân mệt mỏi của đội khách sẽ phải trả lời một câu hỏi mà 6 điểm sau hai vòng không thể trả lời thay họ.

Còn một chi tiết nhỏ mà tôi luôn để ý: lịch sử đối đầu năm lần gần nhất. Những lần gặp nhau trước đó luôn có sức nặng tâm lý riêng, đặc biệt với một đội bóng tân binh đang tìm điểm tựa. Nó không quyết định kết quả, nhưng nó quyết định cách cầu thủ bước ra khỏi đường hầm.

Tôi không cần phòng thay đồ mở cửa, miễn là có một fan mở lòng. Ngày mai, cổng sân sẽ mở lúc 17 giờ, người giữ xe lại ngồi trên chiếc ghế nhựa đỏ, và một cầu thủ trẻ nào đó lại cúi xuống buộc dây giày trước khán đài còn trống. Điều duy nhất tôi muốn biết lúc này là: nếu trận đấu bước vào hiệp hai mà tỷ số vẫn là 0-0, đội bóng nào sẽ là người đầu tiên đổi ý?